De flexibele kern

Er wordt veel gesproken over de flexibele schil. Het is tijd het te hebben over de flexibele kern.

In het navolgende heb ik gemeentelijke organisaties in gedachten, maar hetzelfde gaat op voor elke organisatie van enige omvang en complexiteit.

In de discussie over de flexibele schil is de aanname dat er een vaste kern is, die zorgt voor de continuïteit en dat er een flexibele schil is die wordt ingehuurd voor de randverschijnselen: piekdrukte en projecten. Dat lijkt een misvatting. Het is in ieder geval geen business model wat recht doet aan de werkelijkheid. De ontwikkeling van organisaties gaat mijns inziens een andere kant op.

Steeds meer uitvoerende taken worden ondergebracht in shared service centra, in intern of extern verzelfstandigde diensten, geprivatiseerd of ge-outsourced. Die uitvoerende diensten werken op contractbasis aan een voorspelbaar takenpakket. Dat maakt dat juist hier gekozen kan worden voor vaste medewerkers. Alleen als de contracten ruimte laten voor maatwerk of als er in de uitvoering met pieken en dalen rekening moet worden gehouden, is er noodzaak voor een flexibele schil. Maar in algemene zin geldt dat de routinematige uitvoering het meest doelmatig door een vast personeelsbestand kan worden uitgevoerd.

Doordat de taken uitbesteed of op afstand gezet zijn, is het niet meer vol te houden dat het hier over de vaste kern van de organisatie gaat.

Nee, de kern van de organisatie is dat deel wat zich bezig houdt met die 20% van de taken waar 80% van de aandacht naar uit gaat: ontwikkeling, beleid, projecten en incidentele klussen. Dit is waar het bestuurders om gaat, om nieuwe dingen, om verandering. Het zijn taken die van aard wisselen, tijdelijk zijn, bijzondere expertise vergen en vragen om nieuwe ideeën en verse inzichten. Zaken die vragen om tijdelijke inhuur. Het is tijd om te gaan denken over organisaties die draaien op een flexibele kern.

Als alle uitvoerende taken zijn uitbesteed en alle beleid, ontwikkeling en projecten gedaan worden door tijdelijke inhuur, dan is er geen personeel meer in vaste dienst. Dat is niet alleen effectiever, het is ook doelmatiger, want met het vaste personeel verdwijnt het gros van de interne administratie en overhead.

Dit is het concept van de organisatie zonder personeel, van de ambtenaarloze gemeente.

Wie durft het aan dit te realiseren?